چگونه از شر بیماری‌های قارچی هندوانه خلاص شویم؟

هندوانه یکی از پرطرفدارترین و محبوب‌ترین میوه‌های فصل تابستان است که کشت آن سودآوری بالایی برای کشاورزان به همراه دارد. اما موفقیت در برداشت محصولی باکیفیت، شیرین و بازارپسند، مستلزم شناخت دقیق و مدیریت چالش‌های تولید است. این گیاه از خانواده کدوئیان، بسیار به شرایط محیطی حساس است و آفات و بیماری‌های قارچی هندوانه می‌توانند در هر مرحله‌ای از چرخه رشد، از زمان جوانه‌زنی و توسعه ریشه گرفته تا تشکیل ساقه، برگ و نهایتاً رسیدن میوه، به آن حمله‌ور شوند. سلامت شاخ‌وبرگ و سیستم ریشه‌ای بوته، عامل اصلی فتوسنتز، تجمع قند و رسیدن طبیعی میوه‌هاست. وقتی عامل بیماری‌زای قارچی به بوته آسیب می‌زند، نه تنها فتوسنتز مختل می‌شود، بلکه میوه‌ها دچار پوسیدگی، لکه‌دار شدن و افت شدید کیفیت شده و کلاً غیرقابل‌فروش می‌گردند. اما نگران نباشید؛ پیشگیری و درمان این بیماری‌ها کاملاً ممکن است! در ادامه این مطلب، شما را با ۶ مورد از خطرناک‌ترین بیماری‌های قارچی هندوانه آشنا و قارچ‌کش ارگانیک اگروسیب را برای حفاظت تضمینی از محصولتان معرفی می‌کنیم.

مقالات مرتبط:

♣ بیماری قارچی فومای کلزا

♣ بیماری سفیدک پودری

انواع بیماری های هندوانه

هندوانه نیز مانند سایر میوه ها دچار بیماری می شود. در ادامه عامل بیماری های قارچی هندوانه و روش مبارزه با این بیماری ها مورد بررسی قرار گرفته است. بیماری های مهم هندوانه به شرح زیر است:

1. آنتراکتوز:

آنتراکنوز یکی از بیماری های قارچی هندوانه است. عامل این بیماری، قارچ Colletotrichum orbiculare می باشد. علائم بیماری آنتراکنوز هندوانه ابتدا در برگ های تاج گیاه به شکل نقطه‌های کوچک قهوه‌ای مایل به سیاه آغاز می‌شوند. در مناطق مرطوب و بدون تهویه، توده‌ای از اسپورهای نارنجی مایل به صورتی در مرکز این لکه‌ها دیده ‌می شود. بیماری حتی می‌تواند به شکل بذر زاد هم باشد. ایجاد لکه های بیضی شکل تیره بر روی ساقه ایجاد لکه های آبسوخته و فرورفته و تیره رنگ بر روی میوه که نهایتا مدتی بعد باعث پوسیدگی میوه می گردد.

روش های پیشگیری و کنترل بیماری آنتراکتوز

برای درمان قارچ هندوانه باید موارد زیر رعایت شود:

• استفاده از بذور سالم
• کاهش رطوبت و تهویه مناسب
• هرس برگ های آلوده، خارج کردن و انهدام بقایای آلوده
• رعایت تناوب و کاربرد قارچکش‌ها برای کنترل آفات هندوانه
• اسپری کردن قارچ کش‌ها از زمان تشکیل پیچک‌ها
• سمپاشی با مانکوزب به نسبت دو در هزار
• استفاده از محصولات ارگانیک جایگزین قارچ کش ها

2. سفیدک داخلی:

عامل این نوع از بیماری های هندوانه، قارچ Pseudoperonospora cubensis می باشد. یکی از بیماری های قارچی هندوانه که شیوع دارد، سفیدک داخلی می باشد. در شرایط هوای سرد و بارندگی بیشتر است. اغلب لکه های زرد مایل به قهوه ای روی سطح برگ و نزدیک به مرکز گیاه دیده می شوند. از طرفی لکه‌های قهوه‌ای سطحی کم کم سطح زیرین برگها را هم فرا می‌گیرند. گسترش این علائم باعث مرگ گیاه می شود.

روش های پیشگیری و کنترل بیماری سفیدک داخلی

برای مدیریت بیماری ها و آفات هندوانه باید موارد زیر را مورد توجه قرار داد:

• بهبود زهکشی خاک
• رعایت تناوب زراعی
• کنترل علف های هرز
• هرس برگ های آلوده
• عدم کشت متراکم بوته ها
• کشت ارقام مقاوم
• رعایت میزان و دوره های آبیان و خودداری از آبیاری شبانه
• در زمان آلودگی بوته ها به این بیماری مصرف کود های ازت دار باید به حداقل برسد.
• تقویت بوته ها با کودهای حاوی فسفر و پتاس، فسفیت، پتاسیم
• قارچکش های شیمیایی در این زمینه برای کنترل بیماری های هندوانه مورد استفاده قرار می گیرند، عبارتند از: فاموکسادون و سیموکسانیل، اکسی کلرور مس، بردو فیکس و متاالکسیل وآلیت

3. سفیدک پودری یا سطحی:

یکی از بیماری های قارچی هندوانه است که عامل آن دو گونه قارچ است. لکه های این بیماری قارچی در همه قسمت های هوائی ظاهر می شود. نشانه بیماری سفیدک پودری، شی سفید رنگ مایل به خاکستری روی برگ ها می باشد. این قارچ به سرعت پیشروی کرده و سراسر سطح برگ را می‌پوشاند. مرگ برگ زمانی فرا می رسد که سطح آن از بیماری پوشانده شده است. های میوه همزمان با بزرگ شدن میوه تیره می شوند. در نهایت حفره های قابل ملاحظه ای در میوه پدید می آید.

روش پیشگیری و درمان سفیدک پودری یا سطحی

برای مبارزه با بیماری سفیدک پودری به عنوان یکی از آفات هندوانه، باید نکات زیر رعایت شود:

• کاشت در مناطقی که هوا جریان داشته باشد
• کاهش رطوبت
• در فاصله دو آبیاری، زمین خشک شود.
• سموم سولفوردار، دینوکاپ و گوگرد دار در این زمینه مرسوم هستند.
• بهترین قارچکش مانکوزب یا اکویشن پرو است.

4. پژمردگی ورتیسیلیومی:

عامل این نوع از آفات هندوانه قارچ Verticillium sppمی باشد. علائم آن پژمردگی برگ ها است. در اثر این بیماری پژمردگی، زردشدگی و V شکل شدن در لبه های برگ مشاهده می شود. این بیماری علت زرد شدن بوته هندوانه است. نهایتا در قاعده ساقه و ریشه بافت چوبی و قهوه ای می گردد.

روش پیشگیری و کنترل پژمردگی ورتیسیلیومی

برای مبارزه با این بیماری قارچی هندوانه، باید نکات زیر رعایت شود:

• تناوب زراعی
• استفاده از واریته های مقاوم
• آیش
• اطمینان از پوسیده بودنکود دامی
• ضدعفونی و آفتابدهی خاک

5. پژمردگی فوزاریومی:

فوزاریوم، بیماری قارچی هندوانه است که از اهمیت بالایی برخوردار می باشد. این بیماری در اثر قارچ Fusarium oxysporum بوجود می آید. علائم این بیماری وجود لکه‌هایی با رنگ روشن روی برگهای جوانتر و پژمرده شدن دمبرگ ها است. این بیماری در زمانی که بوته ها جوان هستند، به بوته حمله می کند. کندی رشد در بوته، پژمردگی، تغییر رنگ و خشکی برگ و دمبرگ نیز در بوته ها مشاهده می شود. علائم روی برگچه های جوانتر به صورت رگ روشنی دیده می شود.

روش پیشگیری و کنترل پژمردگی فوزاریمی

برای مبارزه با این گونه از بیماری های هندوانه، باید نکات زیر رعایت شود:

• استفاده از ارقام مقاوم
• حذف بقایای گیاهی و علف های هرز
• ضدعفونی بذور قبل از کاشت با سموم مناسب
• ضدعفونی خاکتوسط آفتابدهی
• شخم زدن عمیق خاک برای بهبود تهویه خاک
• اطمینان از پوسیده بودن کود دامی
• پرهیز از آبیاری بیش از حد
• حذف سریع بوته های آلوده همراه با خارج نمودن خاک اطراف ریشه های آن ها
• استفاده از قارچکش های مناسب مانند رورال تی اس، کاربندازیم، تیوفانات متیل، متالاکسیل و توپسین ام

6. بوته میری جالیز یا بوته میری هندوانه:

عامل این نوع از بوته میری هندوانه، قارچ Phytophthora spp می باشد. نشانه های این بیماری فرورفتگی بافت گیاهی در محل حمله قارچ ها است. بافت آلوده شده ابتدا سفت و نمدی بوده و سپس نرم می‌شود. ممکن است در همان حال که سبز هستند پژمرده شده و از بین بروند. اولین علائم بر روی میوه ای که در سطح خاک مرطوب قرار می گیرد با یک لکه کوچک گرد فرورفته، آبکی و به رنگ سبز تیره با قطر حدود یک سانتی متر ایجاد می شود.

روش پیشگیری و درمان بوته میری هندوانه

برای مبارزه با این نوع از آفات هندوانه، باید نکات زیر رعایت شود:

• اصلاح ساختار خاک
• آماده سازی بسترهای بلند به منظور زهکشی بهتر خاک
• اطمینان از پوسیده شدن کامل کود دامی قبل از استفاده
• عدم استفاده از آبیاری زیاد
• استفاده از قارچ کش به همراه آب آبیاری
• بهره مندی از بهترین قارچ کش برای بوته میری هندوانه (متاالکسیل-مانکوزب همراه آب آبیاری)
• استفاده از قارچکش پرویکور انرژی همراه آب آبیاری

چرا نباید از قارچ کش شیمیایی برای مبارزه با بیماری های قارچی هندوانه استفاده کرد؟

در بخش های قبل با انواع بیماری های قارچی شایع در هندوانه آشنا شدید. در مزارع کشت هندوانه نیز مانند سایر محصولات کشاورزی از انواع قارچ کش ها، سموم و آفت کش های شیمیایی استفاده می شود. همانطور که می دانید، قارچ کش ها و سموم شیمیایی به خاک و آب های زیر زمینی نفوذ می کنند. نفوذ این محصولات شیمیایی سبب آلوده شدن خاک و همچنین تاثیرات مضر بر آب می شود. متاسفانه استفاده بیش از حد این محلول ها بین کشاورزان ایرانی بسیار مرسوم است. این امر باعث مقاوم شدن بیماری ها در برابر این محصولات شده است.

بهترین قارچ کش هندوانه چیست؟

بهترین قارچ کش برای درمان قارچ هندوانه، قارچ‌کش‌های ارگانیک هستند که برای میوه، آب و خاک بی خطر و ایمن هستند. چند نمونه رایج از قارچ‌کش‌های هندوانه عبارتند از:

•  گوگرد: پرکاربردترین قارچ‌کش ارگانیک برای کنترل سفیدک سطحی و برخی بیماری‌های قارچی.
• کاپتان طبیعی: در برخی محصولات ارگانیک مورد استفاده است.
• مس: مثل بردوفیکس (مخلوط بردو = مس + آهک) یا هیدروکسید مس؛ مناسب برای کنترل لکه‌برگی‌ها و سفیدک‌ها.
• بی‌کربنات سدیم یا پتاسیم: محلول‌هایی که علیه سفیدک سطحی استفاده می‌شوند.
• عصاره سیر، دارچین و روغن‌های گیاهی: خاصیت ضدقارچی و آنتی‌میکروبی دارند.
• باکتری‌ها و قارچ‌های مفید: باکتری هایی مانند Bacillus subtilis یا Trichoderma spp. که به‌عنوان عوامل بیولوژیک علیه قارچ‌های بیماری‌زا استفاده می‌شوند.

جدول تشخیص سریع و درمان بیماری‌های قارچی هندوانه

با بک نگاه سریع به جدول زیر، میتوانید نوع بیماری و روش درمان آن را به سرعت تشخیص دهید:

کلام آخر:

بیماری‌ها و آفات هندوانه می‌توانند بخش زیادی از زحمات کشاورزان را از بین برده و خسارات مالی سنگینی به همراه داشته باشند. امروزه در کشاورزی مدرن و پیشرفته، استفاده از سموم پرخطر شیمیایی جای خود را به قارچ‌کش‌های ارگانیک و ایمن داده است. جایگزینی سموم شیمیایی با محصولات زیست‌محیطی، نه تنها سلامت محصول را تضمین می‌کند، بلکه از نابودی خاک و آلودگی سفره‌های آب زیرزمینی نیز جلوگیری می‌نماید. در همین راستا، صنایع آرال شیمی با تولید دو محصول ارگانیک و پیشرفته  اگروسیب و پراکسیدین کشاورزی راهکاری کاملاً موثر و ایمن برای مقابله با انواع بیماری‌های قارچی هندوانه در مزارع و گلخانه‌ها ارائه کرده است.

بروزرسانی شده در تیر 1405⇐