ضدعفونی مخازن آب شرب چگونه انجام می شود؟

آب شرب سالم نقش حیاتی در حفظ سلامت انسان و پیشگیری از بروز بیماری‌های عفونی دارد و مخازن ذخیره آب به‌عنوان یکی از اجزای مهم سیستم تأمین آب، نیازمند نگهداری و مراقبت مستمر هستند. با گذشت زمان، امکان تجمع رسوبات، جلبک‌ها و میکروارگانیسم‌های بیماری‌زا در این مخازن وجود دارد که می‌تواند کیفیت آب را کاهش دهد. به همین دلیل، ضدعفونی مخازن آب شرب فرآیندی ضروری و تخصصی است که با هدف حذف آلودگی‌های میکروبی و تضمین ایمنی آب انجام می‌شود. ضدعفونی، گندزدایی و تمیز کردن مخازن آب شرب و غیر شرب پلی اتیلن یا آهنی گالوانیزه با روش های متنوعی انجام می شود. در مقابل، روش سنتی و قدیمی دیگری وجود دارد که برای این منظور  از آب ژاول یا همان وایتکس خانگی استفاده می شود. در این مقاله، تلاش میکنیم که به مقایسه این دو روش بپردازیم.

همچنین بخوانید:

♣ آب و فاضلاب را ضدعفونی کنیم

♣ ضدعفونی و گندزدایی آب و فاضلاب

ضدعفونی مخازن آب شرب به روش سنتی

طبق قوانین سازمان بهداشت جهانی(WHO)، ضدعفونی مخازن آب شرب برای پیشگیری از ابتلا به انواع بیماری ها ضروری است. از این رو باید گندزدایی تانکر آب، با دقت انجام شود. برای این کار، حالات زیر را باید در نظر گرفت:

الف) حالت اول: به داخل مخزن آب دسترسی کافی وجود ندارد:

در این حالت، عملیات ضدعفونی بدون شست‌ و شوی فیزیکی جداره‌ های داخلی انجام می‌شود و معمولاً از مواد شیمیایی مانند آب ژاول استفاده می‌گردد. نکته قابل توجه این است که آب ژاول بر همه پاتوژن‌ها و آلودگی‌های زیستی اثر یکسانی ندارد. به همین دلیل نمی‌توان آن را به‌عنوان یک ماده کاملاً قابل اعتماد برای پاک‌سازی عمیق مخازن آب در نظر گرفت. با این حال، در شرایطی که امکان دسترسی به داخل مخزن وجود ندارد، این روش می‌تواند به‌صورت موقت مورد استفاده قرار گیرد. مراحل انجام ضدعفونی به این روش به شرح زیر است:

• ابتدا با استفاده از سیستم لوله‌کشی بای‌پس، مخزن ذخیره آب را به‌طور موقت از مدار مصرف خارج و آب مصرفی را مستقیماً از شبکه آب شهری تأمین کنید.
• سپس به ازای هر ۱۰ لیتر آب، ۵ قطره و یا به ازای هر ۱۰۰ لیتر آب، یک قاشق چای‌خوری از محلول آب ژاول با غلظت ۵ درصد را به داخل مخزن اضافه نمایید.
• پس از افزودن محلول، درب مخزن را کاملاً ببندید و اجازه دهید محلول ضدعفونی‌کننده به مدت حداقل ۱۲ ساعت در مخزن باقی بماند تا اثرگذاری لازم را داشته باشد.
• در پایان، آب مخزن را به‌طور کامل تخلیه کرده و مخزن را با آب تمیز و سالم مجدداً پر کنید. این فرآیند را می‌توان چند بار در طول سال، بسته به میزان مصرف و شرایط محیطی، تکرار نمود.

لازم به ذکر است که استفاده از وایتکس به‌عنوان یک ماده کاملاً شیمیایی، علاوه بر زمان‌بر بودن فرآیند، هزینه نسبتاً بالایی دارد و در صورت مصرف نادرست می‌تواند باعث باقی‌ماندن بوی نامطبوع یا طعم نامناسب در آب شود.

ب)حالت دوم: به داخل مخزن آب دسترسی دارید.

در این حالت، عملیات شست‌وشو و گندزدایی به شکل مؤثرتر و اصولی‌تری انجام می‌شود. زیرا امکان پاک‌سازی فیزیکی دیواره‌ها و کف مخزن وجود دارد. برای انجام این کار به موادی مانند محلول ضدعفونی‌کننده مناسب، سیم ظرفشویی یا اسکاچ، برس نظافت با دسته بلند و در صورت امکان پمپ کارواش خانگی نیاز است. ابتدا آب مخزن به‌طور کامل تخلیه می‌شود، سپس دیواره‌ها و کف مخزن با استفاده از برس و مواد شوینده به‌خوبی شست‌وشو و رسوبات، لجن‌ها و آلودگی‌های چسبیده پاک می‌گردد. در ادامه، محلول ضدعفونی‌کننده بر روی تمام سطوح داخلی اعمال شده و پس از گذشت زمان لازم، مخزن آبکشی و با آب سالم مجدداً پر می‌شود. این روش به دلیل ترکیب شست‌وشوی فیزیکی و ضدعفونی شیمیایی، از کارایی بالاتری برخوردار بوده و ایمنی آب شرب را بهتر تضمین می‌کند.

ضدعفونی مخازن آب شرب به روش های نوین

در روش‌های نوین ضدعفونی مخازن آب شرب، از محلول‌های ضدعفونی‌کننده سطح بالا استفاده می‌شود. در مقایسه با روش‌های سنتی، اثربخشی بیشتر، زمان تماس کمتر و ایمنی بالاتری دارند. این مواد قادرند طیف وسیعی از میکروارگانیسم‌ها، از جمله باکتری‌ها، ویروس‌ها و قارچ‌ها را در مدت‌زمان کوتاه از بین ببرند. به همین دلیل گزینه‌ای مناسب برای گندزدایی مخازن آب شرب و غیرشرب محسوب می‌شوند.

بسته به میزان دسترسی به فضای داخلی مخزن، این روش نیز در دو حالت مختلف قابل اجرا است:

الف) حالت اول: به داخل مخزن آب دسترسی کافی وجود ندارد:

در شرایطی که امکان ورود به داخل مخزن و شست‌وشوی فیزیکی آن وجود ندارد، استفاده از محلول ضدعفونی‌کننده سطح بالا مانند پراستیک اسید، راهکاری مؤثر و کاربردی به شمار می‌رود. زمانی که برای نخستین بار از این نوع ضدعفونی‌کننده جهت گندزدایی تانکر آب استفاده می‌شود. توصیه می‌گردد محلول با غلظت ۵۰۰ پی‌پی‌ام (۵۰۰ میلی‌گرم در لیتر) تهیه شود. به این منظور، حدود ۳ کیلو و ۳۵۰ گرم از محلول یا ماده گندزدا در هر ۱۰۰۰ لیتر آب موجود در مخزن اضافه می‌شود تا فرآیند ضدعفونی اولیه به‌طور کامل انجام گیرد.

از نظر زمان‌بندی، حداقل ۱۰ دقیقه تماس محلول با آب مخزن برای انجام عملیات ضدعفونی کافی است. با این حال، در صورتی که زمان تماس افزایش یابد (برای مثال بین ۳۰ دقیقه تا یک ساعت)، می‌توان غلظت محلول مصرفی را کاهش داد. این موضوع علاوه بر حفظ کارایی ضدعفونی، موجب صرفه‌جویی اقتصادی و مصرف بهینه ماده ضدعفونی‌کننده خواهد شد.

پس از انجام ضدعفونی قوی اولیه، به‌منظور حفظ اثر ضدعفونی‌کننده در مخزن و جلوگیری از بروز آلودگی‌های ثانویه، می‌توان از دوزهای نگهدارنده استفاده کرد. در این مرحله تزریق مقدار کمی از محلول، به‌عنوان مثال ۱۰۰ پی‌پی‌ام (حدود ۶۷۵ گرم در هر ۱۰۰۰ لیتر آب)، به‌صورت هفتگی توصیه می‌شود. این کار باعث می‌شود کیفیت بهداشتی آب ذخیره‌شده در طول زمان حفظ شده و احتمال رشد مجدد عوامل بیماری‌زا به حداقل برسد.

ب)حالت دوم: به داخل مخزن آب دسترسی دارید.

در این حالت، عملیات شست‌وشو و ضدعفونی مخازن آب شرب به شکل کامل‌تر و مؤثرتری انجام می‌شود. زیرا امکان پاک‌سازی فیزیکی رسوبات و آلودگی‌های چسبیده به دیواره‌ها فراهم است. برای انجام این فرآیند به ماده ضدعفونی‌کننده مناسب، سیم ظرفشویی یا اسکاچ، برس نظافت استاندارد و در صورت امکان پمپ کارواش خانگی نیاز دارید.

ابتدا مخزن را به‌طور کامل از آب خالی کنید و تلاش نمایید هنگام تخلیه، با ایجاد تلاطم در آب، رسوبات ته‌نشین‌ را تا حد امکان خارج سازید. پس از آن، دیواره‌های داخلی مخزن را با استفاده از اسکاچ، سیم ظرفشویی یا برس نظافت به‌خوبی بسایید تا لایه‌های لجن، جلبک و آلودگی‌ها جدا شوند. دریچه بسیاری از مخازن به گونه‌ای است که امکان ورود فرد به داخل مخزن برای انجام این مرحله وجود دارد.

در ادامه، پس از اتمام سایش دیواره‌ها، سطوح داخلی مخزن را با فشار بالای آب کارواش شست‌وشو دهید تا باقی‌مانده آلودگی‌ها و مواد جداشده کاملاً پاک شوند. سپس ماده ضدعفونی‌کننده را مطابق دستورالعمل و با نسبت مناسب با آب ترکیب کرده و این محلول را با استفاده از برس نظافت، به تمام سطوح داخلی مخزن آغشته نمایید. پس از انجام این مرحله، مخزن را به مدت حدود ۲ ساعت به همان حالت رها کنید تا محلول ضدعفونی‌کننده زمان تماس کافی برای اثرگذاری کامل داشته باشد.

کلام آخر:

محصول فوداسیب تولیدی آرال شیمی، محلولی کنستانتره و موثر در کشتن انواع پاتوژن های میکروبی در مخازن آهنی یا پلاستیکی حاوی آب آلوده است. استفاده ازضدعفونی کننده سطح بالا و ارگانیک فوداسیب بر پایه پراستیک اسید یکی از بهترین روش های ارگانیک برای لجن زدایی و ضدعفونی مخازن آب شرب، گندزدایی تانکر آب و حتی آب نماهای تزئینی می باشد. فوداسیب با استانداردهای سازمان بهداشت جهانی کاملا مطابقت داشته کاملا ارگانیک، فودگرید و بی خطر است. همچنین با هزینه هایی بسیار کمتر از اغلب ضدعفونی کننده های مرسوم همچون کلر، اوزون و آب ژاول، گندزدایی تانکر آب را انجام و آب بهداشتی را در اختیار عموم قرار می دهد.

⇐به روز رسانی شده در بهمن1404