کنترل بار آلودگی میکروبی و تصفیه فاضلاب صنایع کاغذسازی

صنایع کاغذ و مقوا نقش مهمی در تأمین نیازهای ارتباطی، آموزشی و فرهنگی جوامع دارند. با وجود گسترش فناوری‌های دیجیتال، کاغذ همچنان جایگاه خود را در بسیاری از فعالیت‌های روزمره و صنعتی حفظ کرده است. با این حال، فرآیند تولید کاغذ و مقوا می‌تواند حجم قابل‌توجهی از پساب و آلاینده‌های شیمیایی و زیست‌محیطی را ایجاد کند که در صورت تصفیه نشدن، آثار نامطلوبی بر منابع آب و محیط زیست خواهند داشت. ازاین‌رو، بررسی ویژگی‌ها و میزان آلودگی پساب صنایع کاغذسازی و انتخاب روش‌های مناسب برای تصفیه آن اهمیت زیادی دارد. در این مقاله، ابتدا مهم‌ترین آلاینده‌های موجود در فاضلاب کارخانه‌های کاغذ و مقوا بررسی می‌شوند و سپس روش‌های مؤثر تصفیه پساب معرفی خواهد شد. همچنین، یک محصول گندزدای مناسب برای کمک به کنترل آلودگی و بهبود فرآیند تصفیه فاضلاب صنایع کاغذسازی ارائه می‌شود.

همچنین بخوانید:

♣ روش های سفید کردن و ضدعفونی کاغذ

♣ کاغذ سازی و بار آلودگی میکروبی در این صنعت

تأثیرات پساب کارخانه کاغذسازی در محیط زیست

صنایع کاغذسازی و تولید مقوا از جمله صنایع پرمصرف آب به شمار می‌روند و بخش قابل‌توجهی از آب مورد نیاز آن‌ها در مراحل آماده‌سازی مواد اولیه، شست‌وشوی خمیر، رنگ‌بری و تولید کاغذ مصرف می‌شود. این فرآیندها علاوه بر مصرف بالای منابع آبی، حجم زیادی از پساب و پسماندهای جامد، مایع و گازی تولید می‌کنند.

یکی از مهم‌ترین چالش‌ها در مدیریت فاضلاب صنایع کاغذ و مقوا، حجم بالای پساب و لجن تولیدشده است. ترکیب این فاضلاب بسته به نوع ماده اولیه، روش تولید و مواد شیمیایی مصرفی متفاوت است. مهم‌ترین آلاینده‌های موجود در پساب کاغذسازی شامل مواد معلق، ترکیبات آلی، رنگ، لیگنین، COD، BOD، ترکیبات آلی هالوژنه قابل جذب (AOX) و برخی مواد شیمیایی مورد استفاده در فرآیند تولید هستند.

تخلیه پساب تصفیه‌نشده یا ناکافی به رودخانه‌ها و منابع آب می‌تواند باعث افزایش بار آلی آب و کاهش میزان اکسیژن محلول شود. این مسئله شرایط زیستی موجودات آبزی را تحت تأثیر قرار داده و در موارد شدید، به کاهش تنوع زیستی و اختلال در تعادل اکوسیستم‌های آبی منجر می‌شود.

مهم‌ترین آلاینده‌های پساب صنایع کاغذسازی

در جدول زیر، می توانید ممهم ترین آلاینده های صنایع کاغدسازی را مشاهده کنید:

اهمیت تصفیه فاضلاب کاغذسازی و مقواسازی

تصفیه پساب صنایع کاغذسازی تنها یک اقدام زیست‌محیطی نیست، بلکه می‌تواند نقش مهمی در کاهش هزینه‌های تولید و مدیریت منابع آب داشته باشد. بخش قابل‌توجهی از آب خروجی کارخانه، پس از انجام فرآیندهای مناسب تصفیه، می‌تواند در برخی بخش‌های صنعتی دوباره مورد استفاده قرار گیرد. این موضوع به‌ویژه در مناطقی که با محدودیت منابع آب مواجه هستند، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

وجود مواد آلی، ترکیبات رنگی و مواد معلق در پساب می‌تواند کیفیت منابع آب را کاهش دهد. افزایش BOD و COD معمولاً باعث مصرف اکسیژن موجود در آب می‌شود و در نتیجه، شرایط زندگی ماهی‌ها و سایر آبزیان تحت تأثیر قرار می‌گیرد. علاوه بر این، تجمع برخی ترکیبات پایدار در محیط می‌تواند اثرات بلندمدتی بر اکوسیستم داشته باشد.

به همین دلیل، انتخاب سیستم تصفیه باید بر اساس ویژگی‌های واقعی پساب، حجم تولید، میزان COD و BOD، مقدار مواد معلق، رنگ و نوع مواد شیمیایی مورد استفاده در کارخانه انجام شود.

روش تصفیه پساب کارخانه کاغذ سازی

سیستم تصفیه فاضلاب صنایع کاغذ و مقوا معمولاً از چند مرحله تشکیل می‌شود. استفاده از یک روش واحد معمولاً برای حذف تمام آلاینده‌ها کافی نیست و در بسیاری از کارخانه‌ها از ترکیب روش‌های فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی استفاده می‌شود.

مراحل اصلی تصفیه فاضلاب کاغذسازی

مراحل و ترکیبی از مراحل فوق، در جدول زیر خلاصه شده است:

یکی از نکات مهم در طراحی سیستم تصفیه، استفاده از واحد متعادل‌سازی است. مقدار و ترکیب پساب کارخانه کاغذسازی ممکن است در ساعات مختلف تولید تغییر کند. وجود مخزن متعادل‌سازی می‌تواند نوسانات جریان و غلظت آلاینده‌ها را کاهش داده و عملکرد بخش‌های بعدی تصفیه را بهبود دهد.

نقش تصفیه بیولوژیکی در کاهش آلودگی پساب

فرآیندهای بیولوژیکی یکی از مهم‌ترین مراحل تصفیه پساب صنایع کاغذسازی محسوب می‌شوند. در این روش‌ها، میکروارگانیسم‌ها مواد آلی قابل تجزیه موجود در فاضلاب را مصرف کرده و به ترکیبات ساده‌تر تبدیل می‌کنند.

انتخاب سیستم هوازی یا بی‌هوازی به ویژگی‌های پساب بستگی دارد. در فاضلاب‌هایی با بار آلی بالا، استفاده از سیستم‌های بی‌هوازی می‌تواند به کاهش بخشی از بار آلودگی کمک کند و سپس تصفیه هوازی برای افزایش کیفیت نهایی پساب مورد استفاده قرار گیرد.

با این حال، برخی ترکیبات مانند مواد رنگی پایدار، لیگنین و ترکیبات آلی پیچیده ممکن است به‌راحتی توسط فرآیندهای بیولوژیکی حذف نشوند. در چنین شرایطی، استفاده از روش‌های تصفیه تکمیلی و فرآیندهای اکسیداسیون اهمیت بیشتری پیدا می‌کند

مشکلات ناشی از کلرزنی در تصفیه فاضلاب صنایع کاغذسازی

استفاده از ترکیبات کلردار در فرآیند سفیدکنندگی خمیر کاغذ، در گذشته یکی از منابع مهم نگرانی‌های زیست‌محیطی در این صنعت بود. واکنش کلر با مواد آلی موجود در خمیر و پساب می‌تواند منجر به تشکیل ترکیبات آلی کلردار شود که برخی از آن‌ها پایداری بیشتری در محیط دارند.

مطالعات زیست‌محیطی انجام‌شده در اطراف محل تخلیه پساب کارخانه‌های تولید خمیر و کاغذ، نگرانی‌هایی را درباره تأثیر برخی ترکیبات موجود در پساب بر موجودات آبزی ایجاد کرد. از جمله پیامدهای مورد بررسی می‌توان به اختلال در تولیدمثل، تأخیر در بلوغ و تغییرات فیزیولوژیکی برخی گونه‌های آبزی اشاره کرد.

به همین دلیل، در طول سال‌های گذشته، صنایع کاغذسازی به سمت استفاده از فناوری‌های سفیدکنندگی با تولید کمتر ترکیبات آلی کلردار حرکت کرده‌اند. استفاده از دی‌اکسید کلر به جای کلر عنصری و توسعه روش‌هایی مانند سفیدکنندگی بدون کلر عنصری (ECF) و سفیدکنندگی کاملاً بدون کلر (TCF) از جمله راهکارهایی هستند که برای کاهش تشکیل ترکیبات کلردار مورد توجه قرار گرفته‌اند.

استفاده مجدد از آب تصفیه‌شده در کارخانه کاغذسازی

یکی از مهم‌ترین اهداف تصفیه پیشرفته پساب در صنایع کاغذ و مقوا، امکان استفاده مجدد از آب است. آب تصفیه‌شده، بسته به کیفیت نهایی، می‌تواند در بخش‌هایی مانند شست‌وشوی تجهیزات، برخی فرآیندهای صنعتی و سیستم‌های جانبی کارخانه مورد استفاده قرار گیرد.

استفاده مجدد از پساب تصفیه‌شده می‌تواند مصرف آب شیرین و حجم فاضلاب خروجی را کاهش دهد. با این حال، کیفیت آب بازیافتی باید به‌طور مستمر کنترل شود، زیرا تجمع نمک‌ها، مواد آلی، مواد معلق و آلودگی‌های میکروبی می‌تواند بر عملکرد تجهیزات و کیفیت محصول تأثیر بگذارد.

بنابراین، استفاده از سیستم‌های فیلتراسیون، ممبران و فرآیندهای گندزدایی در کنار پایش مستمر پارامترهای کیفی آب، نقش مهمی در موفقیت برنامه‌های بازچرخانی آب در صنایع کاغذسازی دارد.

کلام آخر

در برخی مراحل تصفیه و بازچرخانی آب، کنترل آلودگی‌های میکروبی نیز اهمیت زیادی دارد. با توجه به محدودیت‌ها و چالش‌های استفاده از برخی مواد گندزدا، انتخاب یک ماده ضدعفونی‌کننده سازگار با شرایط فرآیند و تجهیزات می‌تواند در افزایش راندمان سیستم تصفیه مؤثر باشد. اگوسیب تولید صنایع آرال شیمی، به‌عنوان یک گندزدای صنعتی، می‌تواند در فرآیندهای مرتبط با ضدعفونی و کنترل آلودگی میکروبی صنایع کاغذسازی مورد استفاده قرار گیرد. این محصول برای ضدعفونی آب ورودی خطوط تولید در صنایع مختلف و همچنین در کاربردهایی مانند گندزدایی سیستم‌های تصفیه آب، تجهیزات و سیستم‌های RO و UF قابل استفاده است. انتخاب روش و ماده گندزدا باید با توجه به کیفیت آب، شرایط عملیاتی، نوع تجهیزات و الزامات فرآیند انجام شود.

⇐ بروزرسانی شده در شهریور ۱۴۰۵