چگونه استخر پرورش آبزیان و فارم پرورش ماهی را ضدعفونی کنیم؟

غذاهای دریایی به‌دلیل طعم مطلوب و ارزش غذایی بالا، از محبوب‌ترین منابع غذایی در سراسر جهان به شمار می‌روند. برای تأمین تقاضای روزافزون این محصولات، صنعت پرورش ماهی و میگو در سال‌های اخیر رشد چشمگیری داشته است. با توجه به سرمایه‌گذاری قابل‌توجه در راه‌اندازی و نگهداری مزارع آبزی‌پروری، کنترل عوامل تهدیدکننده و کاهش تلفات از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. شیوع بیماری‌های باکتریایی و ویروسی در استخرهای پرورش آبزیان یکی از مهم‌ترین چالش‌های این صنعت محسوب می‌شود. ازاین‌رو، علاوه بر استفاده از تغذیه مناسب، ضدعفونی و گندزدایی اصولی استخرهای پرورش ماهی و میگو نقش مهمی در حفظ سلامت آبزیان و افزایش بهره‌وری دارد. در این مقاله با محصول «داموسیب» به‌عنوان راهکاری مؤثر برای ضدعفونی و گندزدایی استخرهای پرورش آبزیان آشنا خواهید شد.

بیشتر بخوانید:

♣ بهترین شرایط محیطی برای پرورش ماهیان گرمابی چیست؟

♣ پرورش ماهی در سال 1403 | خانه، استخر، فارم

انواع ماهی های پرورشی در ایران

ایران به‌دلیل برخورداری از تنوع اقلیمی، منابع آبی متعدد و شرایط مناسب پرورش آبزیان، یکی از کشورهای مستعد در صنعت آبزی‌پروری به شمار می‌رود. از مناطق گرم و مرطوب جنوب تا نواحی سردسیر شمال و غرب کشور، امکان پرورش گونه‌های مختلف ماهیان گرمابی و سردابی فراهم شده است. به همین دلیل، پرورش ماهی در سال‌های اخیر به یکی از بخش‌های مهم تولید مواد غذایی و اشتغال‌زایی در کشور تبدیل شده است.

الف) ماهیان گرمابی

ماهیان گرمابی در دمای ۲۰ تا ۳۰ درجه سانتی‌گراد رشد مطلوبی دارند و بیشتر در استان‌های شمالی، جنوبی و مرکزی کشور پرورش داده می‌شوند. مهم‌ترین گونه‌های این گروه عبارت‌اند از:

• ماهی کپور معمولی: یکی از پرورش‌یافته‌ترین گونه‌های آبزی در ایران که به دلیل رشد مناسب و مقاومت بالا، محبوبیت زیادی دارد.
• ماهی آمور (کپور علف‌خوار): این ماهی عمدتاً از گیاهان آبزی تغذیه می‌کند و به کنترل پوشش گیاهی استخرها نیز کمک می‌کند.
• ماهی بیگ هد (سرگنده): گونه‌ای با رشد سریع که از پلانکتون‌ها تغذیه کرده و در سیستم پرورش چندگونه‌ای کاربرد فراوانی دارد.
• ماهی فیتوفاگ (کپور نقره‌ای): از دیگر گونه‌های اقتصادی است که نقش مهمی در حفظ تعادل زیستی استخرهای پرورشی ایفا می‌کند.

ب) ماهیان سردابی

ماهیان سردابی برای رشد به آب خنک و غنی از اکسیژن نیاز دارند و بیشتر در مناطق کوهستانی و سردسیر کشور پرورش می‌یابند. مهم‌ترین گونه این گروه عبارت است از:

• ماهی قزل‌آلای رنگین‌کمان: مهم‌ترین و اقتصادی‌ترین ماهی سردابی ایران که به دلیل کیفیت بالای گوشت، رشد مناسب و ارزش غذایی زیاد، سهم قابل‌توجهی از تولید آبزیان کشور را به خود اختصاص داده است.

با توجه به افزایش تقاضا برای مصرف آبزیان، توسعه اصولی مزارع پرورش ماهی، رعایت بهداشت و مدیریت صحیح استخرهای پرورشی، نقش مهمی در افزایش تولید، کاهش تلفات و بهبود بهره‌وری صنعت آبزی‌پروری ایران دارد.

ضدعفونی استخر پرورش آبزیان

به دلیل انتقال بیماری بین استخر های مختلف، صاحبان استخر پرورش آبزیان، ضدعفونی را امری ضروری می دانند. باکتری های گرم مثبت (استریپتوکوکوس، استافیلوکوکوس و …)، باکتری های گرم منفی (آئروموناس هایدروفیلا، ویبریوآنگوئیلاروم)، قارچ و انگل، شایع ترین عوامل بیماری زا در انواع فارم پرورش ماهی و میگو هستند. ضدعفونی استخر پرورش آبزیان، باید توسط ضدعفونی کننده های اختصاصی انجام شود. این ضدعفونی کننده ها نباید برای سلامت انسان و حیوان خطرساز و مضر باشند.

مزایای ضدعفونی استخر پرورش آبزیان

 برخی از مزایای خاص گندزدایی فارم پرورش آبزیان به شرح زیر است:

• کاهش خطر شیوع بیماری: آبزیان مستعد ابتلا به انواع بیماری ها هستند و این بیماری ها می توانند به سرعت از طریق تاسیسات شلوغ آبزی پروری سرایت کنند. ضد عفونی به حذف عوامل بیماری زا از سطوح و تجهیزات کمک می کند و احتمال شیوع بیماری را کاهش می دهد.
• بهبود سلامت حیوانات: آبزیان سالم بهتر می توانند در محیط های آبزی پروری رشد کرده و رشد کنند. ضد عفونی به حفظ یک محیط تمیز و بهداشتی کمک می کند که به سلامت کلی حیوانات کمک می کند.
• افزایش بازده تولید: با پیشگیری از بیماری‌ها و ارتقای سلامت حیوانات، ضدعفونی می‌تواند منجر به بازده تولید بالاتر در آبزی پروری شود. این به این دلیل است که حیوانات سالم بهره وری بیشتری دارند و کمتر در معرض تلفات ناشی از بیماری هستند.
•  محافظت از محیط زیست: بیماری های آبزیان همچنین می توانند بر جمعیت وحشی ماهی ها و سایر گونه های آبزی تأثیر بگذارند. ضدعفونی، به حداقل رساندن خطرات انتقال بیماری از تاسیسات آبزی پروری به محیط اطراف کمک می کند.

روش های موثر ضدعفونی استخر پرورش آبزیان

انواع روش های ضدعفونی در پرورش ماهی استفاده می شود که هر کدام نقاط قوت و محدودیت های خاص خود را دارند. روش های رایج عبارتند از:

1. کلر و دی اکسید کلر: این مواد شیمیایی در برابر طیف وسیعی از عوامل بیماری زا موثر هستند؛ اما در صورت استفاده نادرست می توانند برای ماهی و محیط زیست مضر باشند.
2. ازن: ازن یک عامل اکسید کننده قوی است که می تواند عوامل بیماری زا را به سرعت و به طور موثر غیرفعال کند. همچنین برای ماهی و محیط زیست نسبتاً ایمن است.
3. اشعه ماوراء بنفش: اشعه ماوراء بنفش می تواند بدون استفاده از مواد شیمیایی در آب نفوذ کند و عوامل بیماری زا را غیرفعال کند. این یک روش ضدعفونی ایمن و موثر برای آب و سطوح است. هرچند امکان استفاده از آن نسبتا دشوار و پرهزینه است.
4. استریلیزاسیون با بخار: استریلیزاسیون با بخار روشی با دمای بالا است که می تواند انواع پاتوژن ها از جمله هاگ ها را از بین ببرد. اغلب برای تجهیزات و سطوحی که به راحتی با روش های دیگر ضد عفونی نمی شوند، استفاده می شود.

کلام آخر:

گندزدایی یکی از عوامل کلیدی در حفظ سلامت و افزایش بهره‌وری استخرهای پرورش ماهی و میگو به شمار می‌رود. فرآیند ضدعفونی با کنترل و مهار گسترش انواع بیماری‌ها، باکتری‌ها و انگل‌هایی که می‌توانند آبزیان پرورشی مانند ماهی و میگو را آلوده کنند، نقش مهمی در بهبود شرایط پرورش ایفا می‌کند. در نتیجه این اقدام، کیفیت نهایی محصولات دریایی نیز ارتقا یافته و سلامت مصرف‌کنندگان تضمین می‌شود. در این میان، محصول داموسیب از صنایع آرال شیمی به‌عنوان یک محلول گندزدای ارگانیک و ایمن، گزینه‌ای مؤثر برای ضدعفونی استخرهای پرورش آبزیان محسوب می‌شود. این محلول بر پایه پراستیک اسید فرموله شده و در مقایسه با روش‌هایی مانند کلر و ازن، از مزایایی همچون ایمنی بالاتر، کارایی مناسب و دسترسی آسان برخوردار است و به همین دلیل در صنعت آبزی‌پروری کاربرد گسترده‌ای دارد.

⇐ بروزرسانی شده در تیر 1405