بخار و ضدعفونی ترکیبی در خطوط بسته‌بندی گوشت چه کاربردی دارد؟ 

کنترل میکروبی در محیط‌های فرآوری و بسته‌بندی گوشت دیگر یک انتخاب نیست؛ بلکه یک ضرورت برای تضمین ایمنی، افزایش ماندگاری محصول و رعایت استانداردهای بین‌المللی است. امروزه به کاهش بار میکروبی در بسته‌بندی گوشت بسیار اهمیت داده می‌شود؛ تحقیقات جهانی نشان می‌دهند که بار میکروبی روی سطوح بسته‌بندی گوشت می‌تواند بسیار بالا باشد و روش‌های سنتی پاک‌سازی همیشه کافی نیستند. ضدعفونی با بخار در بسته‌بندی گوشت می‌تواند بار میکروبی را تا ۹۹٪ کاهش دهد و سلامت محصولات را تضمین کند. در این راهنما توضیح می‌دهیم که چرا ترکیب بخار با مواد ضدعفونی‌کننده، یک پروتکل برتر ضدعفونی است؛ این ترکیب چگونه بر بقا و رشد میکروب‌ها اثر می‌گذارد و چه اقدامات عملی می‌توان برای دستیابی به کاهش قابل توجه بار میکروبی در خطوط بسته‌بندی گوشت اجرا کرد.

همچنین بخوانید:

♣ آلودگی میکروبی آب اسکالدر و چیلر در صنایع تولید گوشت

♣ گندزدایی و ضدعفونی خط تولید سوسیس و کالباس

چرا ترکیب بخار و ضدعفونی‌کننده امروزه اهمیت دارد؟

در خطوط مدرن فرآوری گوشت، میکروارگانیسم‌ها در شکاف‌ها، میکروترک‌ها، بخش‌های مرطوب و نقاط قابل دسترس کم تجمع می‌کنند؛ جایی که مواد ضدعفونی‌کننده سرد نفوذ کافی ندارند. اینجاست که برتری بخاردهی در خطوط بسته‌بندی گوشت خود را نشان می‌دهد. بخار این میکرو زیستگاه‌ها را تخریب کرده و نفوذ مواد ضدعفونی‌کننده را افزایش می‌دهد.

نتایج به‌ دست آمده از اهمیت کاهش بار میکروبی در بسته‌بندی گوشت با بخاردهی و ضدعفونی ترکیبی عبارتند از:

• نفوذ عمیق‌تر به بیوفیلم‌ها و ناهمواری‌های سطح
• افزایش نرخ نابودی میکروبی با شوک حرارتی
• کاهش مصرف مواد شیمیایی بدون کاهش اثربخشی
• کاهش زمان توقف خط تولید با چرخه‌های ضدعفونی سریع‌تر

ضدعفونی با بخار در بسته‌بندی گوشت با روش سنتی چه فرقی دارد؟

روش‌های سنتی نظافت و بهداشت در خط بسته‌بندی گوشت عمدتاً به شست‌وشوی دستی و استفاده گسترده از مواد شیمیایی وابسته‌اند که علاوه بر مصرف بالای مواد و هزینه، زمان زیادی نیز می‌برد و اغلب نقاط سخت‌دسترس را پوشش نمی‌دهد.

استفاده از بخار به عنوان یک روش پیشرفته، علاوه بر کاهش میزان مصرف مواد شیمیایی، سرعت فرآیند پاک‌سازی را افزایش داده و قادر است به گوشه‌ها، درزها و تجهیزات پیچیده برسد؛ به‌طوری که سطح تماس کاملاً بهداشتی و ایمن شود.

چگونه بار میکروبی را در خطوط بسته‌بندی گوشت با بخاردهی کاهش دهیم؟

بخار ابزاری قدرتمند برای افزایش اثربخشی ضدعفونی‌کننده‌ها است. با ترکیب گرما و رطوبت، بخار کمک می‌کند ضدعفونی‌کننده‌ها بهتر به سطوح نفوذ کنند و سریع‌تر علیه میکروب‌ها عمل کنند.

در ادامه، توضیحی ساده اما علمی از نحوه عملکرد ضدعفونی با بخار در بسته‌بندی گوشت آورده شده است:

الف. نرم کردن ساختار بیوفیلم

اگر گوشت درست نگهداری نشود (مثلاً خیلی گرم یا زیاد بیرون بماند)، باکتری‌ها بیشتر و بیوفیلم قابل‌مشاهده‌تر خواهد شد. بیوفیلم‌ها لایه‌های پیچیده‌ای از پلی‌ساکاریدها و پروتئین‌ها هستند که از سلول‌های میکروبی محافظت می‌کنند. بخار با تضعیف این ساختار، امکان رسیدن مولکول‌های ضدعفونی‌کننده به میکروب‌ها را آسان‌تر می‌کند.

ب. افزایش نفوذپذیری غشای سلولی

گرمای بخار باعث افزایش سیالیت غشای سلولی باکتری‌ها می‌شود و آن‌ها را در برابر اکسید‌کننده‌های شیمیایی یا ترکیبات آمونیوم چهارگانه آسیب‌پذیرتر می‌کند. این امر به ضدعفونی‌کننده‌ها اجازه می‌دهد بهتر به داخل سلول نفوذ کنند و میکروب‌ها را از بین ببرند.

ج. تسریع واکنش‌های شیمیایی

افزایش دما سرعت واکنش‌های مولکولی را بالا می‌برد. پیش‌گرم کردن سطح با بخار باعث می‌شود ضدعفونی‌کننده‌ها سریع‌تر و مؤثرتر عمل کنند و زمان لازم برای ضدعفونی کامل کاهش یابد.

د. کاهش کشش سطحی و حذف آلاینده‌ها

بخار کشش سطحی را کاهش می‌دهد و ذرات ارگانیک متصل به سطوح را جدا می‌کند. این امر سطح تماس ضدعفونی‌کننده با میکروب‌ها را افزایش می‌دهد و عملکرد آن را بهبود می‌بخشد.

کاربرد و مزایای ترکیب بخار و ضدعفونی نقاط داغ میکروبی در بسته بندی گوشت چیست؟

برخی نقاط به دلیل تجمع بالای میکروب و سختی دسترسی، نیاز به توجه ویژه و استفاده از روش‌های پیشرفته مانند بخار و ضدعفونی ترکیبی دارند تا سلامت محصولات تضمین شود. این روش در نقاط مهم زیر بهترین عملکرد را دارد:

• نوار نقاله‌ها و رولرها
• تیغه‌های برش و اسلایسرها
• زون‌های سیل و بسته‌بندی
• میزان‌کن‌ها و لیبل‌زن‌ها
• سطوح تماس استیل
• شکاف‌ها و نقاط سخت‌دسترس

مزایای ترکیب بخار و ضدعفونی در نوار نقاله‌ها و رولرها

در این بخش، بخار و ضدعفونی ترکیبی به‌راحتی به درزها و فضاهای بین تسمه‌ها نفوذ می‌کند، بیوفیلم‌ها و آلودگی‌های ماندگار را تخریب می‌کند و مانع انتقال آلودگی بین مراحل مختلف فرآوری و کاهش بار میکروبی در بسته‌بندی گوشت می‌شود.

کاربرد بخار و ضدعفونی ترکیبی در تیغه‌های برش و اسلایسرها

در تیغه‌ها، این روش باعث ضدعفونی سریع بین شیفت‌ها می‌شود، چربی‌ها و پروتئین‌های چسبیده را می‌زداید و از انتقال آلودگی به گوشت در هر برش جلوگیری می‌کند و در نهایت ضدعفونی با بخار در بسته‌بندی گوشت میکروب‌ها را حذف خواهدکرد.

ضدعفونی زون‌های سیل و بسته‌بندی با بخاردهی

در این ناحیه، استفاده از بخار و ضدعفونی ترکیبی ایمنی میکروبی محصول را قبل از پلمب افزایش می‌دهد، احتمال آلودگی ثانویه را کاهش می‌دهد و به پایداری کیفیت و ماندگاری محصول کمک می‌کند.

تاثیر بخاردهی در ضدعفونی میزان‌کن‌ها و لیبل‌زن‌ها

در این تجهیزات، این روش آلودگی ناشی از ریزه‌های گوشت و رطوبت تجمع‌یافته را برطرف می‌کند، مانع تشکیل میکروب در اتصالات و مکانیزم‌های داخلی می‌شود و به کاهش بار میکروبی در بسته‌بندی گوشت و ارتقای بهداشت بخشی از زنجیره بسته‌بندی کارخانه کمک می‌کند.

مزایای ترکیب بخار و ضدعفونی در سطوح تماس استیل

در سطوح استیل کارخانه، بخار به تخریب لکه‌های چربی و بیوفیلم‌ها کمک می‌کند، اثربخشی مواد ضدعفونی‌کننده را در دمای بالا افزایش می‌دهد و سطحی کاملاً تمیز و ایمن برای تماس با گوشت فراهم می‌سازد. بنابراین بخاردهی در خطوط بسته‌بندی گوشت، کاهش بار میکروبی و باکتری را تقریبا به صفر می‌رساند.

تاثیر بخار و ضدعفونی ترکیبی بر شکاف‌ها و نقاط سخت‌دسترس

در نقاطی که دسترسی دشوار است، بخار به عمق شکاف‌ها نفوذ می‌کند و آلودگی پنهان را از بین می‌برد، میکروب‌های مقاوم را حذف کرده و از ایجاد کانون‌های ماندگار آلودگی در خط تولید جلوگیری می‌شود.

جدول زیر، تاثیر عملکرد روش های ضدعفونی ترکیبی را در بخش های مختلف نشان می دهد:

روش ضدعفونی با بخار در بسته‌بندی گوشت چگونه است؟

همانطور که گفتیم کنترل آلودگی‌های میکروبی در خطوط فرآوری و بسته‌بندی گوشت از مهم‌ترین الزامات ایمنی غذایی است. یکی از روش‌های مؤثر در این بخش، ضدعفونی با بخار و همچنین استفاده از رویکرد ترکیبی بخار و مواد ضدعفونی‌کننده است که می‌تواند کارایی فرآیند پاک‌سازی را به‌طور قابل‌توجهی افزایش دهد. در واقع، بهترین روش بخاردهی در کارخانه گوشت برای کاهش میکروب همین مدل بخار و ضدعفونی ترکیبی است.

مراحل بخار و ضدعفونی ترکیبی برای کاهش بار میکروبی در خطوط بسته‌بندی گوشت عبارتند از:

۱ . آماده‌سازی تجهیزات و سطوح

پیش از شروع فرآیند، سطح تجهیزات از آلودگی‌های درشت، باقی‌مانده‌های گوشت، چربی‌ها و رطوبت اضافی پاک‌سازی اولیه می‌شود. این کار باعث می‌شود که بخار و ماده ضدعفونی‌کننده عملکرد مؤثرتری داشته باشند.

۲ . اعمال بخار داغ

در این مرحله بخار با دما و فشار کنترل‌شده به وسیله نازل‌ها روی سطح اعمال می‌شود. کارکرد اصلی بخار در این مرحله شامل:

• تضعیف و کاهش بار میکروبی اولیه
• جدا کردن مواد آلی، چربی‌ها و رسوبات سطحی
• تخریب ساختار بیوفیلم و باز کردن ماتریس پلی‌ساکاریدی آن
• گرما و رطوبت بخار باعث می‌شود سطح به حالت “فعال و آماده دریافت ضدعفونی‌کننده” برسد.

3. ایجاد یک سطح گرم و نفوذپذیر

پس از برخورد بخار، سطح برای مدت کوتاهی گرم و مرطوب باقی می‌ماند. این شرایط برای مرحله بعد اهمیت اساسی دارد زیرا:

• دمای بالا باعث افزایش قدرت واکنش مواد ضدعفونی‌کننده می‌شود.
• رطوبت سطح، نفوذ عوامل ضدعفونی را در میکروساختار سطح افزایش می‌دهد.
• سطحی که بیوفیلم آن تخریب شده است، آماده یک میکروب‌زدایی کامل‌تر خواهد بود.

۴ . اعمال ماده ضدعفونی‌کننده

پس از مرحله بخار، ماده ضدعفونی‌کننده مناسب (با فرمولاسیون تاییدشده غذایی) روی سطح گرم اعمال می‌شود. این مرحله میکروارگانیسم‌های باقی‌مانده را هدف قرار می‌دهد و در منافذ و شکاف‌هایی که بخار فقط آن‌ها را باز و آماده کرده بود، به عمق بیشتری نفوذ می‌کند؛ اثربخشی ضدعفونی را در نقاط سخت‌دسترس افزایش خواهد داد و این مرحله معمولاً با دوزهای استاندارد و زمان تماس مشخص انجام می‌شود.

۵.  زمان تماس

پس از اعمال ماده ضدعفونی‌کننده، زمان لازم به آن داده می‌شود تا به‌طور کامل اثر خود را بر سلول‌های میکروبی اعمال کند. زمان تماس یکی از مهم‌ترین عوامل موفقیت روش ترکیبی است.

۶. آبکشی (در صورت نیاز) و خشک‌سازی

بسته به نوع ضدعفونی‌کننده، ممکن است آبکشی انجام شود یا در برخی موارد مواد بدون نیاز به شست‌وشو تبخیر می‌شوند. در نهایت، سطح خشک شده تا برای تماس مجدد با گوشت یا شروع فعالیت خط آماده گردد.

کلام آخر:

با توجه به اهمیت بهداشت و ایمنی مواد غذایی در از بین بردن باکتری هایی همچون سالمونلا و اشرشیاکلای و پیشگیری از مسمومیت غذایی، ضدعفونی و گندزدایی در خطوط تولید و بسته بندی گوشت حائز اهمیت است. صنایع آرال شیمی با ارائه انواع مواد گندزدا و شوینده های تخصصی، به بهداشت خطوط تولید و بسته بندی گوشت کمک می کند. محلول کنستانتره فوداسیب بر پایه پراستیک اسید 15%، و سیلور پراکسیدین آکوا بر پایه یون نقره، برای ضدعفونی کلیه تجهیزات و سطوح در تماس با گوشت بکار می رود. زیرا هیچگونه باقی مانده سمی از خود بر جای نمی گذارد. همچنین شوینده قلیایی بدون کف و با کف فراوان می توانند برای زدودن چربی از سطوح داخلی و خارجی تجهیزات صنایع گوشت بکار روند.