پیشگیری از آلودگی میکروبی آب اسکالدر و ضدعفونی چیلر در کشتارگاه طیور

بر اساس گزارش‌های منتشرشده توسط سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO)، بخش قابل توجهی از بیماری‌های ناشی از عوامل میکروبی در اثر مصرف مواد غذایی آلوده ایجاد می‌شوند و سلامت مصرف‌کنندگان را به خطر می‌اندازند. به همین دلیل، رعایت استانداردهای بهداشتی و اجرای برنامه‌های مؤثر نظافت و ضدعفونی در صنایع غذایی، به‌ویژه در کشتارگاه‌های دام و طیور، از اهمیت بالایی برخوردار است. یکی از نقاط حساس در فرآیند کشتار طیور، مرحله اسکالدینگ یا غوطه‌ورسازی لاشه در آب داغ است که در صورت عدم کنترل مناسب، می‌تواند به منبعی برای گسترش آلودگی‌های میکروبی تبدیل شود. همچنین حفظ کیفیت بهداشتی آب چیلرها و ضدعفونی مستمر آن‌ها نقش مهمی در کاهش بار میکروبی و افزایش ایمنی محصولات گوشتی دارد. در ادامه این مقاله، روش‌های بهینه نظافت و ضدعفونی آب اسکالدر با استفاده از داموسیب و تأثیر آن بر ارتقای سطح بهداشت در کشتارگاه‌های طیور بررسی خواهد شد.

همچنین بخوانید:

♣ ضدعفونی کشتارگاه، تصفیه فاضلاب و رفع آلودگی های پسماند

♣ انواع ضدعفونی کننده های صنعتی

اهمیت اقتصادی کنترل آلودگی اس

کنترل صحیح آلودگی میکروبی در کشتارگاه علاوه بر بهداشت، مزایای اقتصادی مهمی دارد:

• کاهش ضایعات لاشه
• افزایش ماندگاری محصول
• کاهش مرجوعی از بازار
• کاهش هزینه‌های شستشو و ضدعفونی
• افزایش بهره‌وری خط تولید

نحوه ایجاد آلودگی در آب اسکالدر چگونه است؟

در فرآیند غوطه‌وری لاشه در آب داغ، آلودگی می‌تواند به‌سرعت در آب اسکالدر پخش شود. مهم‌ترین عوامل ورود آلودگی عبارت‌اند از:

• ورود مدفوع، پر و آلودگی سطحی لاشه به آب
• شستشوی اولیه ناقص پیش از اسکالدینگ
• انتقال آلودگی بین لاشه‌ها

همچنین در بخش خنک‌سازی (چیلر)، به دلیل تماس مستقیم لاشه‌ها با آب، احتمال انتقال آلودگی بین آن‌ها بسیار بالا است.

مکانیسم ایجاد آلودگی آب اسکالدر

بر پایه مطالعات و تحقیقات میکروبیولوژی، در فرآوری طیور، سه نوع مکانیسم عامل اتصال باکتری ها به لاشه طیور هستند. به دنبال این مکانیسم ها، ضدعفونی اسکالدر ضروری است. عوامل ایجاد آلودگی میکروبی آب اسکالدر به شرح زیر است:

1. احتباس

ایجاد یک لایه آب آلوده روی سطح لاشه که باعث باقی ماندن باکتری‌ها می‌شود.

2. به دام افتادن

نفوذ آب آلوده به بافت‌های سطحی و تورم آن‌ها که محیط مناسبی برای رشد میکروب‌ها ایجاد می‌کند.

3. اتصال

چسبیدن مستقیم باکتری‌ها مانند سالمونلا به بافت‌های سطحی لاشه.

تغییرات بار میکروبی آب اسکالدر و چیلر در کشتارگاه طیور

آلودگی میکروبی آب اسکالدر بر روی لاشه طیور در طی مراحل فرآوری، عمدتا مربوط به مراحل شستن با آب گرم و نیز آلودگی های متقاطع به هنگام خنک کردن لاشه پرندگان به روش غوطه ور سازی در آب یخ به وقوع می پیوند. وقتی که مرغ در تانک آب داغ غوطه ور می شود، برخی کثافات، مدفوع و سایر مولدهای آلودگی، وارد آب می شوند. بر اساس تحقیقات به عمل آمده، هروقت که یک پرنده در آب اسکالدر فرو برده می شود، حدود ۷۰ درصد باکتری های متصل به پرها و پوست آن شسته می شود. لذا یک افزایش ابتدایی در بار میکروبی این آب به وجود می آید.

روش های کاهش بار میکروبی اسکالدر طیور در کشتارگاه

شواهد تجربی متعدد نشان می دهد حرارت های بالای ۶۰ درجه سانتی گراد در تانک آب داغ، سبب کاهش بیشتری در تعداد باکتری ها (مزوفیل و ترموفیل) نسبت به حرارت های پایین تر می شود. سایر قسمت های عملیاتی در کشتارگاه نظیر پرکنی، تخلیه احشاء و خنک سازی اهمیت بیشتری از مرحله غوطه وری در آب داغ در خصوص آلودگی بینابینی لاشه دارند.

سایر روش ها برای کاهش باکتری به شرح زیر است:

• به‌کارگیری تانک‌های چندمرحله‌ای اسکالدر، اثربخشی فرآیند حذف آلودگی‌های میکروبی از سطح لاشه را افزایش می‌دهد.
• گردش مداوم و سرریز آب در تانک‌های اسکالدر از تجمع میکروارگانیسم‌ها جلوگیری کرده و خطر آلودگی متقاطع را کاهش می‌دهد.
• خون‌گیری کامل پرندگان پیش از ورود به اسکالدر، احتمال نفوذ آب آلوده به اندام‌های داخلی را به حداقل می‌رساند.
• افزایش زمان خون‌گیری قبل از غوطه‌وری، خطر آلودگی ناشی از آسپیراسیون آب را کاهش می‌دهد.
• استفاده از چیلرهای غوطه‌وری می‌تواند بار میکروبی سطح لاشه را کاهش داده و به بهبود کیفیت بهداشتی محصول کمک کند.
• شستشو و ضدعفونی منظم چیلرها یکی از مؤثرترین راهکارها برای کنترل آلودگی میکروبی و جلوگیری از انتقال آلودگی بین لاشه‌ها است.

راهکارهای ضدعفونی چیلر و اسکالدر

با توجه به مطالب فوق، به کارگیری و رعایت نکات زیر برای نظافت چیلر لازم و مناسب می باشد:

• مراعات نمودن استانداردهای مربوط به وسایل و تجهیزات و شستشوی مداوم آن
• استفاده از آب با کیفیت بهداشتی مناسب برای نظافت چیلر
• نظافت اسکالدر در کشتارگاه از طریق ضدعفونی و تنظیم میزان آب اسکالدر بر اساس تعداد لاشه های وارده و جایگزین نمودن آب اسکالدر به ازای هر لاشه
• کنترل دمای آب اسکالدر همراه کنترل زمان توقف لاشه در اسکالدر
• شستشوی لاشه بعد از تخلیه احشاء با آب حاوی ضدعفونی کننده سطح بالای بی خطر
• کنترل میزان آب چیلر به ازای هر لاشه و اسیدشویی چیلر
• استفاده ار آب حاوی ضدعفونی کننده سطح بالا برای ضدعفونی چیلر
• کنترل دمای آب چیلر در زیر ۴ درجه سانتی گراد

اشتباهات رایج در مدیریت آلودگی کشتارگاه

موارد زیر در صورت عدم رعایت، می توانند خسارات بزرگی به کشتارگاه وارد سازند:

• عدم تعویض منظم آب اسکالدر
• استفاده نامناسب از مواد ضدعفونی‌کننده
• دمای نامناسب چیلر
• خون‌گیری ناقص پیش از اسکالدینگ
• عدم شستشوی تجهیزات بین سیکل‌های تولید

کلام آخر :

حفظ بهداشت در محیط کشتارگاه، تجهیزات و فرآیندهای مرتبط مانند نظافت چیلر و کنترل آلودگی میکروبی آب اسکالدر باید به‌عنوان یکی از اولویت‌های اصلی مدیران کشتارگاه‌ها در نظر گرفته شود. استفاده از مواد ضدعفونی‌کننده ایمن، دارای گرید غذایی و فاقد اثرات مضر در تمامی بخش‌های خط تولید ضروری است. در این میان، داموسیب تولیدی صنایع آرال شیمی به‌عنوان یک ضدعفونی‌کننده قدرتمند بر پایه پراستیک اسید، گزینه‌ای مناسب برای گندزدایی چیلرها و اسکالدرها محسوب می‌شود. همچنین سیلور پراکسیدین پلاس، این محصول با خاصیت میکروب‌کشی بالا، علاوه بر کاهش هزینه‌های عملیاتی در مراحل مختلف کشتار، هیچ‌گونه باقی‌مانده مضر، بو یا طعم نامطلوب روی گوشت ایجاد نمی‌کند و همچنین به کاهش حجم فاضلاب تولیدی در کشتارگاه‌ها کمک می‌کند؛ موضوعی که آن را به راهکاری مؤثر در بهبود بهداشت و بهره‌وری صنعت فرآوری گوشت تبدیل کرده است.

⇐بروزرسانی شده در خرداد 1405