بیماری های گلخانه ای رایج و روش پیشگیری از آن ها

عوامل مختلفی از جمله قارچ‌ها، باکتری‌ها، ویروس‌ها، آفات، حشرات، جوندگان و سایر عوامل بیماری‌زا می‌توانند سلامت گیاهان گلخانه‌ای را تهدید کرده و باعث کاهش رشد و افت کیفیت و عملکرد محصول شوند. همچنین انتقال برخی گیاهان از محیط بیرون به داخل گلخانه نیز می‌تواند خطر ورود آفات و پاتوژن‌های گیاهی را افزایش دهد. در این مقاله، با انواع بیماری‌های گلخانه‌ای، عوامل ایجادکننده آن‌ها و مؤثرترین روش‌های پیشگیری و کنترل بیماری‌ها در گلخانه آشنا می‌شویم. همچنین در ادامه، محصول اگروسیب به‌عنوان یک قارچ‌کش و ضدعفونی‌کننده مؤثر با رویکرد ارگانیک برای مقابله با پاتوژن‌ها و عوامل بیماری‌زای گلخانه معرفی خواهد شد

همچنین بخوانید:

♣ بیماری سفیدک پودری

♣ پرفروش ترین کودها و سموم کشاورزی

رایج ترین بیماری های گلخانه ای

گیاهان در مقابل اکثر بیماری ها، مقاومت های طبیعی متفاوتی دارند. برخی از این مقاومت ها، ذاتا در گیاه وجود دارند و برخی دیگر، از طریق روابط همزیستی گیاه و میکروارگانیسم به گیاه منتقل می شوند. حشرات، قارچ، باکتری و ویروس، اغلب رایج ترین عوامل انتقال بیماری محصولات گلخانه ای هستند. در بخش بعد، به انواع بیماری های رایج گلخانه ای می پردازیم.

1.ورود حشرات به داخل گلخانه

یکی از مشکلات گلخانه ای، دور نگه داشتن موجودات مشکل ساز از آن محل است. برای کنترل آفات گلخانه ای، باید محیط های بزرگی را انتخاب کنید تا بعدا به محصولات گلخانه ای آسیبی وارد نشود.

روش های دور نگاه داشتن آفات از گلخانه

از بین بردن یک مشکل پس از ایجاد آن، بسیار هزینه بر است. بنابراین باید تلاش کرد پیش از ورود این موجودات، روش های کنترلی صورت گیرد:

• یک توری ریز، می تواند ورود حشرات را کنترل کند. در اکثر مکان ها، باید از توری هایی استفاده شود که سایز مناسب آن ها مانع از ورود حشرات ریز اعم از تریپس ها شود.
• برای به حداقل رساندن احتمال ورود ارگانیسم های مزاحم به محیط گلخانه، بهتر است تمامی گیاهان خود را از مرحله بذر شروع به رویاندن کنید.
• درمرحله بعد، موادی که برای جوانه زدن بذرها و رشد محصولات گلخانه ای به کار می روند، شامل پرلیت، پشم سنگ و مخلوط های مختلف بدون چربی هستند. هدف از این کار، از بین بردن آفات و میکروب های موجود در بدن است که می توانند در خاک زندگی کنند.
•  خاک حاوی مواد نامطلوب را می توان با گرما یا مواد شیمیایی تیمار کرد. عملیات حرارتی، حداقل برخی از ارگانیسم های مفید موجود در خاک را از بین می برد و همچنین باعث اکسیداسیون برخی از مواد آلی خاک می شود.
• گیاهان خارج از گلخانه، نباید قبل از شروع فصل زمستان در کنار محصولات گلخانه ای قرار گیرند. زیرا این گیاهان می توانند آفات را به محصولات منتقل کنند.
• برخی از پرورش دهندگان گلخانه، صاحب حیوانات اهلی مانند، سگ و گربه هستند. گاهی اوقات، این حیوانات می تواند ناقلین بیماری در گلخانه ها باشند.

2- بیماری های قارچی گلخانه ای

اسپورها، عامل اصلی پخش بیماری های قارچی هستند و اغلب با حرکت هوا یا جاری شدن درون آب، بسیار به آسانی پخش می شود. اسپورهای ناشی از آب در گلخانه را می توان، با استفاده از آب شهری یا آب چاه، به حداقل رساند. استفاده از آب رودخانه ها، حوضچه ها یا مخازن آب بدون تصفیه، سبب انتقال اسپورهای قارچ ناشی از آب را به گلخانه می شود و به محصولات گلخانه ای آسیب می رساند.

نکات لازم برای پیشگیری از رشد اسپورهای قارچی در گلخانه ها

در ماه های گرم سال، انتقال هوا به محصولات گلخانه ای، از طریق دمیدن صورت می گیرد. در این زمان، از بین بردن تمامی اسپورهای قارچی موجود در هوا، غیرممکن است. بهترین رویکرد، مداخله در رشد و نمو اسپور و نفوذ آن به محصولات گلخانه ای است. برای پیشگیری از ابتلا به اسپورهای قارچی، موارد زیر را باید در نظر گرفت:

• اکثر اسپورهای قارچی موجود در هوا، برای جوانه زدن، به رطوبت نسبی بسیار زیاد، نیاز دارند. اگر در گلخانه از رطوبت نسبی زیاد جلوگیری شود یا بر روی برگ های محصولات گلخانه ای آبی نباشد، عملا هیچ مشکلی برای بیماری های قارچی نخواهد بود. در مناطق بیابانی، به دلیل نبودن رطوبت، مشکلات بیماری قارچی وجود ندارد.
• اکثر اسپورهای قارچ ناشی از هوا، پیش از جوانه زدن و ورود به بافت برگ، به چندین ساعت آب دهی روی برگ های گیاه نیاز دارند. زمانی که دمای گلخانه به نقطه شبنم برسد، هوا دارای آب بیشتری نسبت به دمای جدید و پایین تر است. اگر برگ های محصولات گلخانه ای به اندازه کافی مرطوب بمانند، قارچ های گلخانه ای ضمن رشد، باعث ایجاد زخم کوچک در برگ می شوند، که می تواند وارد گیاه شود.
• برخی از قارچ کش های اکسایشی، دارای پراکسید هیدروژن هستند، که می توانند اسپورهای موجود در برگ ها را پیش از جوانه زنی از بین ببرند. اکثر قارچ کش های معمولی قبل از ورود به گیاه، اسپورهای جوانه زده را نابود می کنند.

3- بیماری های باکتریایی گلخانه ای

بیماری های گیاهی ناشی از باکتری ها، کمتر از بیماری های ناشی از قارچ ها هستند. باکتری ها معمولا از طریق تماس پخش می شوند. بنابراین، هنگامی که یک باکتری که به گلخانه می رسد، سوار مواد گیاهی یا احتمالاً افراد یا حیوانات خانگی و نهایتا ورود باکتری به محصولات گلخانه ای می شود.

راهکارهای پیشگیری از بیماری های باکتریایی گلخانه ای

استقرار گیاهان در گلخانه از بذر (جایی که عملی باشد)، معقول ترین روش برای به حداقل رساندن احتمال بیماری های باکتریایی در گلخانه است. گیاهان مستقر، گیاهان بستر و قلمه ها نیز می توانند بیماری های باکتریایی را منتقل کنند. سایر نکات در پیشگیری از بیماری های باکتریایی باید به شرح زیر است:

• بعضی از بیماری های باکتریایی ناشی از بذر هستند و می توانند در هنگام ذخیره شدن در بذر زندگی کنند.
• بیشتر بذرها به روشی تیمار می شوند، که قبل از پخش شدن بیماری های باکتری توسط بذر، از بین می روند. اکثر تولیدکنندگان بذر تجاری، بسیار محتاط هستند که از بذر گیاهان دارای بیماری باکتریایی، استفاده نشود.
• پرورش دهندگان ارگانیک، اکثر اوقات به بذر ارگانیک نیاز دارند. این بذر ها به احتمال زیاد، حاوی بیماری باکتریایی یا قارچی هستند.

4. بیماری های ویروسی

مضرترین نوع بیماری های گیاهی برای محصولات گلخانه ای، بیماری ویروسی است. ویروس پس از ورود به گیاه، همچنان در گیاه رشد و افزایش می یابد.

روش های جلوگیری از بیماری های ویروسی گلخانه ای

در زیر به چند مورد از نکات درمورد گسترش ویروس در گلخانه می پردازیم:

• بعضی از ویروس ها، مانند ویروس موزائیک توتون و تنباکو، از طریق تماس پخش می شوند.
• هنگام کار کردن یا استفاده از مواد گیاهی آلوده، ممکن است ویروس، روی دست یا ابزار شما قرار بگیرد و در مکانی متفاوت به گیاهان سالم منتقل شود. برخی از ویروس ها ساعت ها، روزها یا حتی ماه ها پیش از انتقال به گیاهان دیگر، روی سطوح غیرعفونی زنده می مانند.
• زمانی که ویروسی با تماس گسترش می یابد، از طریق کشت و رسیدگی به گیاهان، می توان آن را به گیاهان مستعد در گلخانه منتقل کرد. اغلب این اتفاق، پیش از قرار گرفتن اولین علائم ویروس قابل رویت بر روی محصولات گلخانه ای، اتفاق می افتد.
• ویروس های بارور از حشرات، گونه ای دیگر از ویروس هایی هستند که می توانند به محصولات گلخانه ای ورود کنند. این نوع ویروس، از طریق فعالیت تغذیه ای حشرات مثل تریپس یا شته، گسترش می یابد. هر ویروس، حشره مختص به خود را دارد.
• غالبا تا وقتی که بیماری ویروس در گلخانه وجود دارد، در اکثر یا همه گیاهان مستعد، گسترش می یابد. خوشبختانه، این نوع ویروس ها، مشکلات رایج و وسیعی ندارند. اگر در ناحیه ای هستید که یک یا چند مورد از این ویروس ها می تواند مشکل ایجاد کند، بهترین کار، متوقف کردن ورود حشرات به گلخانه است.

کلام آخر:

رعایت اصول بهداشت در بخش‌های مختلف و ضدعفونی منظم گلخانه من جمله ضدعفونی خاک و بذر، ابزار و تجهیزات، حوضچه‌های ورودی، سیستم‌های آبیاری و حتی لباس و تجهیزات کارکنان، از جمله اقدامات مؤثر برای کاهش ورود و انتشار عوامل بیماری‌زا در محیط گلخانه به شمار می‌روند. آرال شیمی با تولید محلول‌های گندزدای مؤثر و با رویکرد ارگانیک، راهکارهایی برای کنترل عوامل بیماری‌زا در گلخانه و محیط‌های کشاورزی ارائه می‌دهد. این محصولات می‌توانند در برنامه‌های مدیریت و کنترل بیماری‌های قارچی، باکتریایی و ویروسی گیاهان مورد استفاده قرار گیرند و به کاهش وابستگی به قارچ‌کش‌ها و برخی سموم شیمیایی کمک کنند. در این میان،اگروسیب و پراکسیدین کشاورزی با اثرگذاری بر عوامل ایجادکننده بیماری، برای ضدعفونی و کنترل آلودگی‌های میکروبی در محیط‌های کشاورزی و گلخانه‌ای کاربرد دارند. استفاده صحیح از این محلول‌ها، بدون ایجاد باقی‌مانده مضر، می‌تواند به حفظ بهداشت محیط، سلامت گیاهان و کاهش ریسک گسترش بیماری‌ها کمک کند.

⇐ بروزرسانی در مرداد ۱۴۰۵