در این مقاله به معرفی انواع سموم و کودهای کشاورزی می پردازیم. سموم و کودهای شیمیایی و ارگانیک معرفی می شوند. فواید و معایب آن ها نیز بررسی می شوند.

در این رابطه پیشنهاد می کنیم بخوانید:

انواع سموم مفید در کشاورزی

پرفروش ترین کود و سموم کشاورزی

سموم دفع آفات چیست؟

سموم دفع آفات مواد شیمیایی هستند. این مواد به منظور از بین بردن آفات مورد استفاده قرار می گیرند. به طور کلی، سموم دفع آفات یک ماده شیمیایی یا یک عامل بیولوژیکی مانند ویروس، باکتری، ضد میکروب یا ضد عفونی کننده است که باعث مهار  و کشتار آفات می شود.

استفاده از سموم دفع آفات به قدری متداول است که اصطلاح آفت کش ها اغلب به عنوان مترادف با محصول محافظت از گیاه  استفاده می شوند. این ماده معمولاً برای از بین بردن یا کنترل انواع آفات کشاورزی استفاده می شود. سموم ممکن است به محصولات زراعی و دامی آسیب برسانند و بهره وری مزرعه را کاهش دهند. متداول ترین نوع از انواع سموم و کودهای کشاورزی، حشره کش ها نام دارند. این سموم برای دفع آفات و حشرات کاربرد دارند.

تعریف سموم دفع آفات

سازمان غذا و کشاورزی (FAO) سموم دفع آفات را به این شرح تعریف کرده است:

هر ماده یا مخلوطی از موادی که برای پیشگیری، از بین بردن یا کنترل هرگونه آفت از جمله بیماری انسان یا حیوانات، گونه های ناخواسته گیاهان یا حیوانات در نظر گرفته شده است که باعث ایجاد صدمه در حین تولید یا تداخل در تولید، فرآوری، ذخیره سازی، حمل و نقل یا بازاریابی می شود.

مواد غذایی، کالاهای کشاورزی، محصولات چوبی و خوراک حیوانات، یا موادی که ممکن است برای کنترل حشرات، آراکنیدها یا سایر آفات موجود در بدن در حیوانات تجویز شود.

انواع سموم دفع آفات

سموم با توجه به انواع آفاتی که می کشند گروه بندی می شوند:

*حشره کش ها – حشرات

*علف کش ها – گیاهان

*جوندگان – جوندگان

*باکتریها – باکتریها

*قارچ کش ها – قارچ

*لاروییدها – لاروها

تجزیه پذیر

زیست تخریب پذیر مواردی است که میکروبها و سایر موجودات زنده می توانند آن را به ترکیبات بی ضرر تقسیم کنند.

ماندگار

مواد ماندگار موادی هستند که ممکن است ماهها یا سالها طول بکشد تا تجزیه شوند.

روش دیگر برای طبقه بندی سموم، در نظر گرفتن مواردی است که در فرم های شیمیایی ذکر شده اند یا از یک منبع مشترک یا یک روش تولید شده اند.

سموم دفع آفات شیمیایی

ارگانوفسفات

بیشتر ارگانوفسفات ها حشره کش هستند. مکانیسم آنها به این گونه است که در آنزیم تنظیم کننده انتقال عصبی اختلال ایجاد می کنند.

كربامات

مکانیسم عملکرد دفع آفات کربامات مشابه ارگانوفسفره می باشد. با این حال، اثرات آنزیمی معمولاً برگشت پذیر هستند.

حشره کشهای ارگانوکلر

این حشره کش ها معمولاً در گذشته مورد استفاده قرار می گرفتند. اما در حال حاضر بسیاری از کشورها به دلیل اثرات سلامتی و محیطی و پایداری آنها (مثلاً DDT، کلردان و سمسفن) از حشره کش های ارگانوکلرین استفاده نمی کنند.

پیریدروئید

این سم مصنوعی از پیرترین، سموم دفع آفات طبیعی است. این سم در گل داودی یافت می شود. آنها به گونه ای ساخته شده اند که ثبات خود را در محیط به حداکثر می رسانند.

علف کش های سولفونیل اوره

علف کشهای سولفونیل اوره برای کنترل علفهای هرز مانند پیریتوبیاک سدیم، سیکلوسولفامورون، بیسپیریباک سدیم، ترباسیل، سولفومتورون-متیل سولفوسولفورون، ریمسولفورون، پیرازوسولفورون-اتیل، ایمازوسولفورون، نیسولوسولفولون، اسانوسولفولون، سولفولون مایع، سولفولون مایع متیل، اتوکسی سولفورون، کلریمورون-اتیل، بنزولفورون-متیل، آزیمسولفورون و آمیدوسولفورون.

سموم بیولوژیکی

سموم بیولوژیک انواع خاص سموم هستند. این سموم از مواد طبیعی مانند حیوانات، گیاهان، باکتریها و مواد معدنی خاص تشکیل می شوند.

نمونه ای از سموم دفع آفات

نمونه هایی از سموم دفع آفات قارچ کش ها، علف کش ها و حشره کش ها هستند. نمونه هایی از سموم دفع آفات شیمیایی خاص عبارتند از: گلیفوزات، آسفات، دیت، پروپوکسور، متالدئید، اسید بوریک، دیازینون، دوربان، DDT، مالاتیون و غیره.

مزایای سموم دفع آفات

مهمترین مزیت سموم دفع آفات محافظت از محصولات زراعی در مقابل حشرات و سایر آفات است.

*کنترل آفات و بیماریهای گیاهی.

*ارگانیسم هایی که به فعالیت ها و ساختارهای دیگر انسان آسیب می رسانند.

اثرات سموم دفع آفات

مواد شیمیایی سمی موجود در این مواد به گونه ای طراحی شده اند که به طور عمدی در محیط آزاد شوند. هدف استفاده از سموم، دفع آفات خاص است. اما برخلاف میل فرد مصرف کننده، سموم وارد هوا، آب، رسوبات و حتی غذا می شوند.

سموم دفع آفات با خطرات سلامتی انسان ارتباط دارد. از اثرات کوتاه مدت مانند سردرد و حالت تهوع گرفته تا اثرات مزمن مانند سرطان ، آسیب باروری.

استفاده از این موارد همچنین تنوع زیستی عمومی در خاک را کاهش می دهد. در صورت عدم وجود مواد شیمیایی در خاک، کیفیت آن بالاتر می باشد. افزایش کیفیت خاک با افزایش محصولات کشاورزی همراه است.

کودهای شیمیایی – انواع و کاربردهای آنها

کودهای شیمیایی در کشاورزی مواد غذایی گیاهان محسوب می شوند. بر اساس فرآیند تولید، آن ها را به سه دسته تقسیم می کنند: کود شیمیایی، آلی و کودهای بیولوژیکی.

 کودهای شیمیایی (کود مصنوعی)

کودهای شیمیایی نقش مهمی در افزایش تولید محصولات زراعی دارند. مواد مغذی اصلی موجود در کودهای معدنی شامل نیتروژن، فسفر و پتاسیم است. این مواد در مرحله رویشی و تولید مثل رشد گیاه تأثیر می گذارد.

 مزایای استفاده از کودهای شیمیایی

از جمله انواع سموم و کودهای کشاورزی، کودهای شیمیایی هستند. این مواد مواد مغذی محلول را در دسترس گیاهان قرار می دهد. بنابراین تاثیر مستقیم و سریع دارند. قیمت کودهای شیمیایی نسبت به کودهای آلی پایین تر و رقابتی تر هستند.

مواد مغذی در این کودها زیاد است. درحالیکه گیاهان برای رشد مقادیر کمتری نیاز دارند.

مضرات کودهای شیمیایی

استفاده از کودهای شیمیایی به تنهایی در کشاورزی فایده ای ندارد زیرا باعث تخریب خاک می شود. تخریب با از بین رفتن ماده آلی حاصل می شود. بنابراین تعادل مواد مغذی از بین می رود و عملکرد محصول پایین می آید.

به دلیل حلالیت زیاد، تا 70 درصد کودهای معدنی را می توان از طریق شستشو، دفع نیتروژن و فرسایش از بین برد و باعث کاهش کارایی آنها شد.

استفاده بیش از حد می تواند منجر به اثرات منفی مانند آبشویی، آلودگی منابع آب، از بین رفتن میکروارگانیسم ها و حشرات دوستانه، حساسیت زراعی در برابر حمله به بیماری، اسیدی شدن یا قلیایی سازی خاک یا کاهش باروری خاک شود.

کودهای ارگانیک

کود آلی به طور مرتب در طبیعت استفاده می شود. معمولاً به عنوان محصول جانبی یا محصول نهایی یک فرآیند طبیعی است. کودهای آلی نیز زیرمجموعه انواع سموم و کودهای کشاورزی قرار می گیرد.

کودهای ارگانیک مانند کودهای شیمیایی، سه ماده مغذی اصلی مورد نیاز گیاهان را شامل می شوند: نیتروژن، فسفر و پتاسیم.

کودهای ارگانیک شامل مواد آلی طبیعی هستند (به عنوان مثال کستینگهای کرم، کمپوست، جلبک دریایی) یا ذخایر معدنی که به طور طبیعی وجود دارند.

 انواع کودهای آلی

1- کود دامی:

کودهای حیوانی متداول ترین ماده آلی هستند. کود حیوانی در اصل یک کود کامل است.

2- لجن فاضلاب:

این محصول بازیافت شده از تصفیه خانه های فاضلاب شهری است. فرمهایی که معمولاً در دسترس هستند فعال، کمپوست و آهک تثبیت می شوند.

3- مواد گیاهی

مواد گیاهی عموما از مواد مغذی خاص مانند نیتروژن غنی هستند.

4- کمپوست

تهیه کمپوست از انواع مواد اولیه امکان پذیر است. اما در محصولات نهایی در غلظت نیتروژن، فسفر و پتاسیم به طرز چشمگیری مشابه هستند.

 مزایای کودهای آلی

استفاده از کودهای آلی به دلیل داشتن ریز مغذی ها و اجزای آلی که باعث افزایش احتباس رطوبت خاک و کاهش شسته شدن مواد مغذی می شود، مفید است.

کودهای آلی را می توان در برابر تحمل اسید و آنهایی که در شرایط خنثی یا قلیایی مناسب تر هستند، استفاده کرد.

کودهای آلی علاوه بر افزایش عملکرد و کوددهی مستقیم گیاهان، می توانند تنوع زیستی (عمر خاک) و بهره‌وری طولانی مدت خاک را بهبود بخشند و ممکن است یک منبع بزرگ برای دی اکسید کربن اضافی را اثبات کند.

مواد مغذی ارگانیک با تهیه مواد آلی و ریز مغذی ها برای ارگانیسم هایی نظیر میکوریزا قارچی ، میزان موجودات خاک را افزایش می دهد.

 مضرات کودهای آلی

  • کودهای آلی استریل نیستند.
  • محتوای کمی مواد مغذی دارند.
  • به طور کلی هزینه های بیشتری نسبت به کود مصنوعی دارند.
  • برای صدور گواهینامه ارگانیک نیاز به اسناد و بازرسی های منظم دارد.

 بیولوژیک کننده های زیستی

کودهای بیولوژیکی معمولا به عنوان تخریب کننده میکروبی شناخته می شوند. این کودها از طریق فرآیندهای بیولوژیکی عناصر مهم تغذیه ای موجود در خاک را از فرم غیر قابل استفاده به قابل استفاده تبدیل می کنند.

اصطلاح کودهای بیولوژیکی شامل میکروارگانیسم های انتخابی مانند باکتری ها، قارچ ها و جلبک ها است. میکروارگانیسم ها قادر به از بین بردن نیتروژن جوی هستند، و یا فسفات و پتاسیم محلول موجود در خاک را به اشکال در دسترس گیاهان تبدیل می کنند. میکروارگانیسم های خاک نقش مهمی در فرآیندهای خاک که تعیین کننده بهره وری گیاه هستند، دارند.

باکتری هایی که در خاک زندگی می کنند به زندگی آزاد مشهورند. بعضی از باکتری ها با بهبود شرایط محدود کننده رشد یا از طریق تولید مواد ضد تنش و یا ایجاد مقاومت در برابر عوامل بیماری زای گیاه، از رشد گیاه حمایت می کنند.

اثر متقابل ریزوسفر، ریشه گیاهان و میکروارگانیسمهای حاصل از خاک نقش مهمی در رشد و نمو گیاهان دارند. ترکیبات آلی که توسط ریشه ها و باکتری ها آزاد می شوند، نقش مهمی در جذب مواد مغذی معدنی دارند.

هورمون های تولید شده توسط باکتری های ریزوسفر اثر مستقیمی بر گیاهان دارند. کودهای بیولوژیکی بیشتر برای استفاده از میکروارگانیسم های خاک به منظور افزایش دسترسی و جذب مواد مغذی معدنی برای گیاهان مورد استفاده قرار می گیرند.

 مزایای کودهای بیولوژیکی

کودهای بیولوژیکی دارای مزیت مشخصی نسبت به کودهای شیمیایی هستند.

  • استفاده از کودهای بیولوژیکی نسبت به کودهای شیمیایی به طور موثری خاک را غنی می کنند.
  • به محیط زیست آسیب نمی رساند و منابع انرژی تجدیدپذیر را کاهش نمی دهد .
  • کودهای شیمیایی از طریق نیتروژن تأمین می شوند. در حالی که کودهای بیولوژیکی علاوه بر نیتروژن باعث تقویت برخی از مواد تقویت کننده رشد مانند هورمون ها، ویتامین ها، اسیدهای آمینه و غیره می شوند.
  • کودهای بیولوژیکی نیتروژن را به طور مداوم در کل دوره رشد محصول در مزرعه تحت شرایط مطلوب تأمین می کنند.
  • استفاده مداوم از کودهای شیمیایی بر ساختار خاک تأثیر منفی می گذارد. در حالی که کودهای بیولوژیکی هنگام استفاده از خاک باعث بهبود ساختار خاک می شوند.
  • تأثیر کودهای شیمیایی این است که در دوزهای بالاتر سمی هستند. کودهای بیولوژیکی اما اثرات سمی ندارند.

مزایای محصولات میکروبی چیست؟

(1) ایمنی محصولات میکروبی نسبت به بسیاری از مواد شیمیایی بالاتر است.

(2) مواد سمی و میکروب ها در زنجیره غذایی جمع نمی شوند.

(3) خاصیت خود تکثیر دارند. بنابراین نیاز به تداوم مصرف ندارد.

(4) موجودات هدف به ندرت مقاومت می کنند. مانند مواردی که از مواد شیمیایی برای از بین بردن آفات مضر برای رشد گیاه استفاده می شود.

(5) عوامل بیوکنترل به درستی توسعه یافته برای فرآیندهای زیست محیطی یا محیط زیست مضر نیستند.

در این مقاله سعی شد به صورت مفصل انواع سموم و کودهای کشاورزی معرفی شدند. آرال شیمی با تولید محصولات ارگانیک جایگزین مناسبی برای قارچ کش ها و سموم در اختیار کشاورزان قرار می دهد.

محصولات اگروسیب و پراکسیدین به منظور ضدعفونی خاک، ضدعفونی بذر، ضدعفونی گلخانه، ضدعفونی آب آبیاری و همچنین قارچ کشی و باکتری کشی و … مورد استفاده قرار می گیرد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست