رسوب زدایی از تجهیزات صنعتی؛ معرفی، روش ها و انواع آن

رسوب آهک یک ماده گچی سفت و مایل به سفید است که اغلب بر روی قطعات فلزی ماشین آلاتی که با آب سروکار دارند، یافت می شود. رسوب به ویژه در ماشین آلات و تجهیزاتی که شامل عناصر گرمایش (مانند دیگ بخار) یا عناصر انتقال حرارت (مانند مبدل های حرارتی) هستند، رایج است. تشکیل رسوب منجر به تلفات حرارتی و کاهش فشار هیدرولیک می شود. تشکیل رسوب می تواند منجر به آسیب اضافی و افزایش خستگی حرارتی شود. رسوب زدایی، به بهبود کیفیت کار تجهیزات کمک کرده و عمر آن ها را افزایش می دهد. در سال های اخیر پیشرفت های فراوانی در روش های رسوب زدایی از تجهیزات صنعتی صورت پذیرفته است. در این مقاله به بررسی انواع رسوب، روش های رسوب زدایی و معرفی بهترین مواد شیمیایی رسوب زدا پرداخته شده است.

رسوب زدایی به چه معناست؟

مواد شیمیایی رسوب زدا برای حذف آهک از سطوح فلزی در تماس با آب داغ مانند دیگ ها، آبگرمکن ها و کتری ها استفاده می شود. تجمع رسوب روی دیوارها، لوله ها و سایر سطوح تجهیزات گرمایشی و سرمایشی در آب سخت بیشتر محتمل است. مواد شیمیایی رسوب زدا معمولا ترکیبات اسیدی مانند اسید کلریدریک هستند که با ترکیبات کربنات قلیایی موجود در مقیاس واکنش داده و گاز دی اکسید کربن و نمک محلول تولید می کنند. رسوب زدایی از طریق ممانعت از رسوب گیری و جلوگیری از خوردگی، عمر تجهیزات را افزایش می دهد.

رسوب زدایی سطح مقطع داخلی لوله ها
رسوب زدایی، سطح مقطع داخلی لوله ها را کاهش می دهد و قدرت پمپاژ مورد نیاز برای جابجایی آب و همچنین کاهش راندمان انتقال حرارت را افزایش می دهد.

رسوب زدایی بر روی چه موادی موثر است؟

رسوب زدایی به طور موثر می تواند برای حذف مواد زیر به کار رود:

  • رسوب آهک
  • کلسیم
  • زنگ
  • تجمع رسوب آب
  • گل و لای
  • سایر رسوبات غیر محلول

انواع رسوبات

رسوب به اشکال مختلفی وجود دارد، اما رایج ترین آنها کربنات کلسیم یا CaCO3، سولفات کلسیم و سولفات باریم است. وقتی از آستانه حلالیت کلسیم و کربنات فراتر رود، رسوب کلسیم ته نشین می شود. رسوب زمانی اتفاق می افتد که مواد معدنی محلول موجود در منبع آب از حالت تعلیق خارج شده و یک لایه رسوب پیوسته بر روی سطح فلز تشکیل دهند.

انواع رسوبات

مقاطع عرضی لوله که رسوب ناشی از آب سخت را نشان می دهد. توجه داشته باشید که رسوب ناشی از سختی آب ممکن است با خوردگی همراه باشد. محتوای معدنی رسوب ممکن است در رنگ رسوبات منعکس شود.

  • کلسیم، منیزیم و سیلیس مواد معدنی رایجی هستند که در منابع آب یافت می شوند، بنابراین اجزای معمولی رسوب هستند.
  • آب سخت منبع اولیه این نوع رسوب است. سختی یک منبع آب به طور کلی به عنوان داشتن مقدار بیشتری از مواد معدنی محلول بیان می شود.
  • کلسیم و قلیائیت تقریبا در همه منابع ترکیبی در غلظت های مختلف وجود دارد. همانطور که تبخیر آب خالص را از برج خنک کننده خارج می کند، غلظت مواد جامد محلول باقی مانده افزایش می یابد. اگر غلظت بیش از حد زیاد شود، ترکیب می‌شوند و رسوب کربنات کلسیم را تشکیل می‌دهند.
  • ذرات دیگری که ممکن است به ترکیب، رسوب کلی اضافه کنند عبارتند از رسوبات آهک و زنگ، اگرچه کلسیم و منیزیم شایع ترین هستند.

عوامل موثر بر میزان رسوب زدایی:

درجه رسوب زدایی از تجهیزات صنعتی به عوامل زیر وابسته است:

  • غلظت بازدارنده
  • میانگین غلظت اسید
  • زمان تمیز کردن
  • دما
  • سرعت

رسوب آهکی در چه صنایعی یافت می شود؟

رسوب آهک به رنگ سفید یا مایل به سفید است که از آب سخت که حاوی کلسیم و اغلب منیزیم است تشکیل می شود. کربنات کلسیم همچنان به صورت نمک از محلول رسوب می کند. رنگ آن می تواند با حضور سایر اجزای آهن و عملکرد متفاوت باشد. رسوب آهک همچنین در لوله های فلزی، پمپ ها، فیلترها و سایر تجهیزات آب به درجات مختلف بسته به کیفیت آب یافت می شود. ایجاد این رسوب در طول زمان می تواند به شدت با کارایی و قابلیت اطمینان ماشین آلات، لوله کشی و فرآیندها تداخل ایجاد کند که منجر به کاهش کارایی و خرابی پرهزینه می شود. لذا رسوب زدایی از تجهیزات صنعتی، امری حیاتی است.
نمونه رسوبات آب در لوله

تقریبا در تمام صنایعی که با آب سر و کار دارند، رسوب وجود دارد. در زیر به چند مورد اشاره شده است:

  • پتروشیمیایی (کندانسور، چیلر، بویلر، مبدل حرارتی، برج خنک کننده و کمپرسور،..)
  • گرمایش، تهویه و تهویه مطبوع یا HVAC (آبگرمکن، پکیج، رادیاتور،.)
  • دستگاههای صنعتی خانگی (ماشین لباسشویی، اسپرسوساز، چای ساز،…)
  • تصفیه آب (لوله های آب، مخازن،..)
  • تصفیه فاضلاب
  • موتورها (موتور خودرو، موتور کشتی،…)

در ادامه به دلیل اهمیت صنعت نفت و گاز در اقتصاد کشور، به بررسی دقیق رسوب زدایی از تجهیزات صنعتی در این صنعت پرداخته می شود.

ادامه دارد…

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست